Το θεσμικό παράδοξο του ESM και οι προτάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας

Αρκετός λόγος γίνεται τελευταία για την νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και τη λειτουργία του εκτός του acquis communautaire της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αφορμή και την παρανόηση που έγινε από δηλώσεις του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ για την εφαρμογή ή μη του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε χώρες που βρίσκονται σε πρόγραμμα διάσωσης από τον ESM.

Ο ESM είναι διεθνής οργανισμός και όχι ευρωπαϊκός οργανισμός

Ένα κρίσιμο στοιχείο που πολλοί αγνοούν είναι ότι ο ESM λειτουργεί ως διεθνής οργανισμός στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου και όχι στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικαίου, και ιδρύθηκε το 2011 με τροποποίηση του Άρθρου 136 της Συνθήκης λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

«Τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ μπορούν να θεσπίσουν μηχανισμό σταθερότητας ο οποίος θα ενεργοποιείται εφόσον κρίνεται απαραίτητο προκειμένου να διασφαλίζεται η σταθερότητα της ζώνης του ευρώ στο σύνολό της. Η παροχή τυχόν απαιτούμενης χρηματοοικονομικής συνδρομής δυνάμει του μηχανισμού θα υπόκειται σε αυστηρούς όρους.»

Θεσμικό παράδοξο

Ενώ λοιπόν ο ESM λειτουργεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο, είναι χρηματοδοτικός οργανισμός για χώρες-μέλη της Ευρωζώνης και οι αποφάσεις λαμβάνονται από το Συμβούλιο Διοικητών που αποτελείται από τους Υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι δε εκθέσεις προόδου των κρατών που λαμβάνουν βοήθεια πρέπει να υπογράφονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που είναι θεσμοί που διέπονται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Όσον αφορά δε τις χρηματοδοτήσεις, το καταστατικό του ESM αναφέρει ότι,

Θα επιδιώκεται η ενεργή συμμετοχή του ΔΝΤ, τόσο σε τεχνικό όσο και χρηματοοικονομικό επίπεδο.

Ως γνωστόν, και το ΔΝΤ είναι διεθνής οργανισμός που καμία σχέση δεν έχει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Τις αντιφάσεις αυτές (τις οποίες βλέπουμε ξεκάθαρα και στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις των θεσμών με την ελληνική Κυβέρνηση) περιγράφει εξαιρετικά η Διεθνής Διαφάνεια:

«…who is in charge of ESM programmes? They are negotiated by the Commission, in liaison with the ECB; monitored by the Quadriga, and green-lighted by the informal Eurogroup, which doubles as ESM Board of Governors. In effect, the Eurozone member states created an institution that is outside of the treaties, controlled directly by the ministers of fnance of the Eurozone. At the same time, it delegates the negotiation and monitoring of reform conditionality to the Troika institutions, though the ESM started playing a stronger role in monitoring mission: the institutions formerly known as the Troika have become the Quadriga.In public perception and discourse, this tangled web of overlapping institutions and responsibilities has led to the wide-spread perception that the EU, the Commission or the ECB were responsible for programme conditionality, rather than the Eurozone’s Member States.

Έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας

Το θεσμικό αυτό παράδοξο εξετάζει με πολύ σοβαρό τρόπο η έκθεση που συνέταξε το ευρωπαϊκό γραφείο της Διεθνούς Διαφάνειας (Transparency International) και δημοσιεύθηκε σήμερα, και η οποία προτείνει συγκεκριμένους τρόπους για την εξομάλυνση αυτού του περίεργου καθεστώτος, με πρώτο την ένταξη του ESM στις ευρωπαϊκές συνθήκες, άρα και στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Είναι ευχάριστο και αισιόδοξο ότι ο ESM χαιρέτισε τα συμπεράσματα της έκθεσης. Αυτό που μένει είναι να δούμε αν θα υιοθετηθούν αυτές οι προτάσεις (και άλλες που υπάρχουν για τον ESM από άλλους φορείς) από τo white paper που αναμένεται να δημοσιεύσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Μάϊο και θα αφορά στην ενδυνάμωση και μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης και της Ευρωζώνης.

Η έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας εδώ:

https://www.docdroid.net/v0GJdh2/esm-transparency-eu.pdf.html

Το καταστατικό του ESM στα ελληνικά εδώ:
https://www.docdroid.net/wQ0r9BC/esm-treaty-.pdf.html

Posted in Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Eurogroup: Κατ’ αρχήν συμφωνία για επιστροφή των θεσμών

Σε συμφωνία για επιστροφή των τεχνικών κλιμακίων στην Αθήνα κατέληξαν στα πλαίσια του Eurogroup η ελληνική Κυβέρνηση και οι επικεφαλής των θεσμών. Οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης επικύρωσαν τη συμφωνία και έτσι τα τεχνικά κλιμάκια αναμένονται στην Αθήνα μετά τις 27 Φεβρουαρίου.

Το Eurogroup εξέδωσε την εξής ανακοίνωση:

Οι θεσμοί και ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος ενημέρωσαν το Eurogroup για τη δεύτερη αξιολόγηση του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας, όπου τα βασικά ανοικτά ζητήματα αφορούν στη μεσοπρόθεσμη (από το 2018 και μετά) δημοσιονομική στρατηγική και τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας.

Το Eurogroup αποδέχθηκε τη συναντίληψη που επιτεύχθηκε ανάμεσα στις ελληνικές αρχές και τους θεσμούς, η οποία επιτρέπει στην τεχνική αποστολή να επιστρέψει στην Αθήνα και να συνεχίσει τις εργασίες της με σκοπό την ολοκήρωση της συμφωνίας σε τεχνικό επίπεδο (staff-level agreement) όσον αφορά τις πολιτικές των μεταρρυθμίσεων στα πλαίσια της δεύτερης αξιολόγησης.

eurogroup-170220-04a

«Έμφαση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και όχι στη λιτότητα»

Ο Πρόεδρος τους Eurogroup Jeroen Dijsselbloem τόνισε στις δηλώσεις κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ότι «η έμφαση πλέον θα δοθεί στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες και θα δημιουργήσουν το δημοσιονομικό χώρο που απαιτείται. Υπάρχει σαφής στροφή από τη λιτότητα προς τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως ζητά και το ΔΝΤ». Oι μεταρρυθμίσεις που θα συζητηθούν με την ελληνική Κυβέρνηση αφορούν στο φορολογικό σύστημα, το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας, είπε ο Dijsselbloem και επεσήμανε ότι «υπάρχει ακόμη πολύ δουλειά να γίνει» και «δεν υπάρχει ακόμη πολιτική συμφωνία αλλά είναι πολύ θετικό το ότι οι θεσμοί θεωρούν ότι υπάρχει πλέον κοινός τόπος για να επιστρέψουν στην Αθήνα». Μετά τις συζητήσεις στην Αθήνα και εφ’ όσον οι θεσμοί και η Κυβέρνηση καταλήξουν σε staff-level agreement, τότε το Eurogroup θα κάνει μια «τελική πολιτική συζήτηση». Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση του Eurogroup (είτε της 20ής Μαρτίου, είτε της 7ης Απριλίου, είτε της 22ας Μαΐου) θα συζητηθεί και το θέμα του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγράμματος αλλά και το θέμα των μεσοπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του χρέους, ανέφερε ο Dijsselbloem και πρόσθεσε ότι η διάρκεια για την οποία θα απαιτηθούν υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα θα διαμορφωθεί σε «ρεαλιστική βάση».

Το θέμα του ύψους των μέτρων θα κριθεί από τις μεταρρυθμίσεις

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ρωτήθηκαν επανειλημμένα από τους δημοσιογράφους αν θα ισχύσει ο ισχυρισμός της ελληνικής Κυβέρνησης ότι τα μέτρα δεν θα αφορούν ούτε ένα ευρώ νέα λιτότητα και περικοπές και η απάντηση ήρθε από τον Πρόεδρος του Eurogroup, ο οποίος είπε ότι δεν μπορεί να υπολογιστεί από τώρα ένα συγκεκριμένο νούμερο γιατί γίνονται διαρκώς συζητήσεις αλλά τελικά ο «δημοσιονομικός χώρος» που θα προκύψει θα εξαρτηθεί από τον όγκο των μεταρρυθμίσεων που θα συμφωνηθούν. «Αυτός ο δημοσιονομικός χώρος θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί από την ελληνική Κυβέρνηση για να εφαρμόσει πολιτικές που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη, αλλά αυτό θα μπορεί να συμβεί όταν αποδόσουν οι μεταρρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν», ανέφερε ο Dijsselbloem.

«Καίριο ζήτημα να μη χαθεί η εμπιστοσύνη στην ελληνική Οικονομία»

Ο Ολλανδός Πρόεδρος του Eurogroup επισήμανε ότι το θέμα του χρόνου είναι σημαντικό, όχι τόσο λόγω ρευστότητας του ελληνικού Δημοσίου αλλά «για να μην χαθεί η εμπιστοσύνη στην ελληνική Οικονομία, η οποία έχει επανέλθει τους τελευταίους μήνες και δεν πρέπει να αφήσουμε την εμπιστοσύνη να διακυβευθεί».

Moscovici: «Φως στο τούνελ της λιτότητας»

Για «φως στο τούνελ της λιτότητας» μίλησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Pierre Moscovici και  εξήρε τις βελτιωμένες επιδόσεις της ελληνικής Οικονομίας, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στις χειμερινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την ανάπτυξη και τα πρωτογενή πλεονάσματα. «Πρέπει να βοηθήσουμε αυτήν τη θετική εξέλιξη» και «είναι δεδομένη η βούληση όλων των μερών να κλείσει θετικά η αξιολόγηση ώστε να στηριχτεί η ελληνική Οικονομία».

Επιφυλακτικό το ΔΝΤ

Αρκετά επιφυλακτικό δείχνει από τη μεριά του το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο σε σύντομη ανακοίνωσή του σημειώνει:

“Χαιρετίζουμε την πρόοδο που έκαναν οι ελληνικές αρχές για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των θεσμών σε καίριους τομείς. Σε αυτήν τη βάση, συμφωνήσαμε να στείλουμε πίσω το κλιμάκιό μας. Περισσότερη πρόοδος θα απαιτηθεί για να γεφυρωθούν οι διαφορές σε άλλα σημαντικά ζητήματα και είναι πολύ νωρίς για να προδικάσουμε τις δυνατότητες να επιτευχθεί συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο σε αυτό το ταξίδι των κλιμακίων.”

Süddeutsche Zeitung: 1,5~2 δις τα μέτρα για μέχρι το 2018 και άλλα τόσα για μετά

Ρεπορτάζ από τις συνομιλίες στις Βρυξέλλες έχει η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung και αναφέρει ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε τη Δευτέρα ανάμεσα στους θεσμούς και την ελληνική Κυβέρνηση περιλαμβάνει μέτρα ύψους 1,5~2 δισεκατομμυρίων ευρώ για μέχρι και το 2018 και «άλλα τόσα» για το 2019 και μετά, χωρίς να δώσει άλλες λεπτομέρειες ή την πηγή της πληροφορίας.

Η συνέντευξη Τύπου εδώ:

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Σχολιάστε

Schäuble: Ποτέ δεν απείλησα με Grexit

Προσπάθεια ανασκευής των δηλώσεών του περί Grexit έκανε το απόγευμα της Κυριακής ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Wolfgang Schäuble σε συνέντευξή του στη γερμανική κρατική τηλεόραση.

wolfgang-schaeuble-170219-4

Σε ερώτηση του δημοσιογράφου πως μπορεί να στέκει η απειλή για Grexit όταν η Ελλάδα πάει καλύτερα ως προς το πλεόνασμα και την ανάπτυξη, ο Σόιμπλε είπε ότι ποτέ δεν απείλησε με Grexit, αλλά είπε ότι αν η Ελλάδα δεν εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις για να γίνει ανταγωνιστική, τότε θα έχει πρόβλημα. «Αλλά εφαρμόζει μεταρρυθμίσεις», είπε ο γερμανός Υπουργός Οικονομικών.

Για το ΔΝΤ είπε πως πιστεύει ότι τελικά θα συμμετάσχει το Ταμείο στο ελληνικό πρόγραμμα. «Αυτήν τη διαβεβαίωση μας έδωσαν τον Μάιο του 2016 και είμαι πεπεισμένος ότι θα την τηρήσουν».

Το βίντεο με τη συνέντευξη του Schäuble εδώ:

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Συμφωνία Lagarde-Merkel για συμμετοχή του ΔΝΤ και μετάθεση των αποφάσεων για το χρέος: Die Welt

Συμφωνία μεταξύ Christine Lagarde και Angela Merkel για το θέμα της συμμετοχής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα επήλθε πριν από λίγες ημέρες ύστερα από τηλεφωνική συνομιλία των δυο γυναικών. Αυτό ισχυρίζεται σε άρθρο της η γερμανική εφημερίδα Die Welt επικαλούμενη πηγές της γερμανικής Κυβέρνησης.

lagarde-merkel-2015a

«Συμμετοχή τώρα του ΔΝΤ στο πρόγραμμα και μέτρα για το χρέος το 2018»

Σύμφωνα με τη Die Welt, η διευθύντρια του ΔΝΤ διαβεβαίωσε τη γερμανίδα Καγκελάριο ότι το Ταμείο θα συμμετάσχει κανονικά στο πρόγραμμα και ότι δέχεται να μετατεθεί η λήψη των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το ελληνικό χρέος για το 2018.

Σύμφωνα με κύκλους της γερμανικής Κυβέρνησης που επικαλείται η Die Welt, οι σχέσεις μεταξύ των δυο γυναικών είναι άριστες και η Christine Lagarde επιθυμεί να στηρίξει την Angela Merkel, πρώτον διότι η Καγκελάριος βοήθησε σημαντικά στην επανεκλογή της Lagarde στην ηγεσία του Ταμείου, και δεύτερον διότι θεωρεί την Καγκελάριο ως έναν από τους ελάχιστους σταθερούς ηγέτες σε ένα διαρκώς ασταθέστερο διεθνές περιβάλλον και δεν θα ήθελε η στάση του ΔΝΤ να αποτελέσει εμπόδιο στην επανεκλογή της συντηρητικής πολιτικού στην ηγεσία της Γερμανίας.

¨Ουδέν σχόλιον» από το ΔΝΤ

Στο Ταμείο πάντως απέφυγαν να σχολιάσουν τις διαρροές της γερμανικής Κυβέρνησης, και επιμένουν ότι «η θέση του Ταμείου παραμένει αναλλοίωτη και περιλαμβάνει και μεταρρυθμίσεις για την Ελλάδα και ελάφρυνση του ελληνικού χρέους».

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ενδείξεις αλλαγής στάσης της Γερμανίας στο θέμα του ΔΝΤ

Ενδείξεις ότι κυοφορείται αλλαγή στάσης της γερμανικής Κυβέρνησης στο θέμα της συμμετοχής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα, εμφανίζονται σε δημοσίευμα της Süddeutsche Zeitung την Πέμπτη.

Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και Αντιπρόεδρος της Ένωσης των Χριστιανοκοινωνιστών της Βαυαρίας Manfred Weber άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να παραμείνει το ΔΝΤ εκτός του ελληνικού προγράμματος λόγω της εμμονής του στην άμεση ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Συγκεκριμένα ο Weber δήλωσε στην εφημερίδα του Μονάχου:

«Εάν το ΔΝΤ επιμείνει στο κούρεμα του [ελληνικού] χρέους, τότε θα πρέπει να αποτραβηχτεί. Η Ευρώπη μπορεί πλέον να σταθεί στα δικά της πόδια. Η σύμπραξη του Ταμείου στη διάσωση των υπερχρεωμένων κρατών ήταν ιδιαίτερα ουσιαστική λόγω της εμπειρίας του σύμφωνα με τις έως τώρα συνθήκες. Τώρα όμως οι προϋποθέσεις έχουν αλλάξει. Το Ταμείο θέτει ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή του το κούρεμα του ελληνικού χρέους. Κάτι τέτοιο θα ήταν ακραία άδικο έναντι των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες εφάρμοσαν τους όρους των προγραμμάτων διάσωσης χωρίς να τύχουν κουρέματος του χρέους τους. Αλλά και έναντι της κοινής γνώμης, και μεταξύ άλλων της γερμανικής, θα ήταν αδύνατο να δικαιολογηθεί μια τέτοια κίνηση. Οι φορολογούμενοι αναμένουν, και δικαίως, ότι η Ελλάδα θα αποπληρώσει πλήρως τα δάνειά της.»

Ο Manfred Weber σε ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 14 Δεκεμβρίου 2016 [φωτό: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο]

Ο Manfred Weber σε ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 14 Δεκεμβρίου 2016 [φωτό: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο]

Επιφυλάξεις για τη στάση της Προεδρίας Τραμπ στο ΔΝΤ

Ο Weber επισήμανε επίσης τις αρνητικές δηλώσεις αξιωματούχων της Προεδρίας Τραμπ ως προς τις προοπτικές της Ευρωζώνης και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ, ως μεγαλύτερος μέτοχος του Ταμείου, είναι σε θέση να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την πολιτική του ΔΝΤ.

Ενδείξεις και από την κοινοβουλευτική ομάδα των Χριστιανοδημοκρατών

Και στην κοινοβουλευτική ομάδα όμως των Χριστιανοδημοκρατών και των Χριστιανοκοινωνιστών φαίνεται μια διάθεση αλλαγής στάσης στο συγκεκριμένο ζήτημα. Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας Ralph Brinkhaus δήλωσε στη Süddeutsche Zeitung, ότι «για εμάς το σημαντικό είναι να εκπληρώσει η Ελλάδα τις δεσμεύσεις της και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις».

Update 1 – 16/2/2017 19:20 | «Δεν έχει αλλάξει η επίσημη γερμανική θέση για το ΔΝΤ»

Αντιδράσεις στη γερμανική Κυβέρνηση και τις τάξεις των Χριστιανοδημοκρατών προκάλεσε η συνέντευξη του Manfred Weber στη Süddeutsche Zeitung για τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Κύκλοι της γερμανικής κυβέρνησης σχολίασαν στη Deutsche Welle ότι οι απόψεις Weber απηχούν περισσότερο απόψεις βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και όχι την επίσημη γερμανική θέση, η οποία δεν έχει αλλάξει και θεωρεί αναπόφευκτη τη συμμετοχή του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα.

Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών στη Bundestag Volker Kauder δήλωσε στο περιοδικό Focus: “Η Κυβέρνηση στην Αθήνα δεν πρέπει να έχει αυταπάτες. Εμμένουμε στις δεσμεύσεις. Και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πρέπει να παραμείνει στο πρόγραμμα. Αλλιώς δεν μπορούμε να εγκρίνουμε άλλες εκταμιεύσεις”. Αλλά και ο υπεύθυνος για τον Προϋπολογισμό στην κοινοβουλευτική ομάδα των Χριστιανοδημοκρατών Eckhard Rehberg δήλωσε στη Handelsblatt: “Ούτε στην κοινοβουλευτική ομάδα, ούτε στο Υπουργείο Οικονομικών έχει αλλάξει η θέση [για το ΔΝΤ]. Για εμάς είναι δεσμευτική η απόφαση της Bundestag για το ελληνικό πρόγραμμα. Στην απόφαση αναφέρεται ρητά ότι η συμμετοχή του ΔΝΤ είναι απαραίτητη για το Eurogroup. Αυτή η απόφαση ελήφθη από τη συντριπτική πλειοψηφία της Bundestag με τις ψήφους της CDU, της CSU, του SPD και των Πρασίνων”.

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Παραμένουν οι διαφωνίες στο ΔΝΤ για τα πρωτογενή πλεονάσματα και την ελάφρυνση του χρέους

Παραμένουν οι διαφωνίες στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας και το ζήτημα του χρέους, όπως φάνηκε κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου που διεξήχθη στην Ουάσιγκτον το απόγευμα της Δευτέρας.

Πάνω από τέσσερις ώρες διήρκησε η συνεδρίαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ταμείου, όπου καταγράφηκαν οι διαφωνίες ανάμεσα στην «πλειοψηφία» των μελών του Συμβουλίου με «ορισμένα» μέλη, ως προς τον αναγκαίο βαθμό δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια και την ανάγκη ελάφρυνσης του χρέους ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο, όπως φαίνεται και από την ανακοίνωση του Ταμείου.

Σύμφωνα με πληροφορίες του blog, η μειοψηφία που αναφέρεται ως «ορισμένα» μέλη ήταν ο εκπρόσωπος της Γερμανίας, ο εκπρόσωπος του Βελγίου και της Ολλανδίας, ο εκπρόσωπος των σκανδιναβικών χωρών και ο εκπρόσωπος της Αυστρίας και των ανατολικοευρωπαϊκών κρατών, δηλαδή τέσσερα από τα εικοσιτέσσερα συνολικά μέλη του Συμβουλίου του Ταμείου.

«Οι περισσότεροι από τους Εκτελεστικούς Συμβούλους συμφώνησαν με τη βάση της αξιολόγησης που συνέταξαν τα στελέχη του Ταμείου, ενώ ορισμένοι διευθυντές είχαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τη δημοσιονομική πορεία και τη βιωσιμότητα του χρέους.»

IMF 01

(Αυτο)κριτική για το «υψηλό κόστος για την κοινωνία» που επέφεραν τα προηγούμενα προγράμματα διάσωσης

Στην ανακοίνωση του Ταμείου γίνεται ένας απολογισμός των εξελίξεων των τελευταίων ετών στην ελληνική Οικονομία και το βαθμό εφαρμογής των προγραμμάτων διάσωσης και περιγράφεται και μια μικρή αυτοκριτική για τα προηγούμενα χρόνια με την αναφορά για το «υψηλό κόστος για την κοινωνία» που προκάλεσε η δημοσιονομική προσαρμογή και η εσωτερική υποτίμηση των προηγούμενων προγραμμάτων.

«…η εκτεταμένη δημοσιονομική εξυγίανση και την εσωτερική υποτίμηση είχαν υψηλό κόστος για την κοινωνία, αποτέλεσμα της μείωσης των εισοδημάτων και της εξαιρετικά υψηλής ανεργία. Τo μεγάλο κόστος προσαρμογής, καθώς και η σημαντική πολιτική αστάθεια που ακολούθησε, συνέβαλαν σε καθυστερήσεις στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων σε σχέση με την τελευταία αξιολόγηση βάσει του άρθρου IV, και οδήγησαν σε μια κρίση εμπιστοσύνης στα μέσα του 2015.»

Έκκληση για μεταρρυθμίσεις και πρωτογενή πλεονάσματα στο 1,5%

Η ανακοίνωση του Ταμείου αναφέρει ότι «τα περισσότερα» μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου θεωρούν ότι «δεν απαιτείται περαιτέρω δημοσιονομική προσαρμογή για την Ελλάδα αυτή τη στιγμή, με δεδομένη την εντυπωσιακή μέχρι σήμερα προσαρμογή, η οποία αναμένεται να φέρει το μεσοπρόθεσμο πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα περίπου στο 1,5% του ΑΕΠ, ενώ ορισμένοι διευθυντές προτιμούν πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ από το 2018» (και έπειτα). To Συμβούλιο «έκανε έκκληση για εξισορρόπηση της δημοσιονομικής πολιτικής με τη διεύρυνση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων βάσης και τον εξορθολογισμό των συνταξιοδοτικών δαπανών ώστε να υπάρξει δημοσιονομικός χώρος για στοχευμένη κοινωνική αρωγή σε ευπαθείς ομάδες και χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές. Ενώ οι περισσότεροι Σύμβουλοι προτιμούν μια ουδέτερη δημοσιονομικά επανεξισορρόπηση, ορισμένοι Σύμβουλοι θεωρούν ότι οι μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να στηρίξουν προσωρινά υψηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα εφαρμοστούν μόλις κλείσει το παραγωγικό κενό ούτως ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στην ανάκαμψη της Οικονομίας.

«Απαιτείται περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους»

Αναφορά γίνεται και στην ανάγκη ελάφρυνσης του χρέους αφού οι «περισσότεροι» Σύμβουλοι «θεωρούν ότι, παρά τις τεράστιες θυσίες στην Ελλάδα και την γενναιόδωρη υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων, απαιτείται περαιτέρω ελάφρυνση για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους. [Οι Σύμβουλοι] τόνισαν την ανάγκη να ζυγιστεί αυτή η ελάφρυνση βασιζόμενη σε ρεαλιστικές παραδοχές σχετικά με την ικανότητα της Ελλάδας να παράγει συνεχή πλεονάσματα και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη».

Καμία αναφορά για ενδεχόμενη χρηματοδοτική συμμετοχή στο τρέχον πρόγραμμα

Στην ανακοίνωση δεν γίνεται καμία αναφορά στο ενδεχόμενο χρηματοδοτικής συμμετοχής του Ταμείου στο τρέχον πρόγραμμα και εξέφρασαν απλά την επιθυμία τους να συζητηθεί «το λειτουργικό πλαίσιο για τη συνεργασία του Ταμείου με νομισματικές Ενώσεις».

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Draghi: Συμμετοχή στο QE μόνο μετά την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi ξεκαθάρισε ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ θα εξεταστεί από το Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ μετά την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, «όπως αυτά περιγράφονται στην απόφαση του Eurogroup το Μάιο 2016».

mario-draghi-170206-01

Ο Draghi μιλώντας σε συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απάντησε σε σχετική ερώτηση του ευρωβουλευτή Νότη Μαριά και διευκρίνησε ότι προϋπόθεση αποτελεί και η επιτυχής ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, «ιδιαίτερα στο ζήτημα της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που μας ενδιαφέρει ζωηρά ως προς τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος».

Ο Ευρωπαίος κεντρικός τραπεζίτης διευκρίνησε επίσης, ότι μόλις προχωρήσει η εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος, η ΕΚΤ θα συντάξει μια έκθεση βιωσιμότητας του χρέους και θα αποφασίσει με βάση τη στάθμιση του κινδύνου.

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Gabriel προς Merkel: Μόνο για 3 χρόνια πλεονάσματα 3,5% – Schäuble: Όχι

Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών -και μέχρι πρόσφατα Οικονομίας- Sigmar Gabriel άσκησε κριτική στην πολιτική της γερμανικής Κυβέρνησης προς την Ελλάδα σε επιστολή που απέστειλε τον Ιανουάριο προς την Καγκελάριο Άγγελα Μέρκελ, όπως αναφέρει σε άρθρο της η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt.

German Economy Minister Sigmar Gabriel attends the weekly cabinet meeting at the chancellery in Berlin, Germany June 22, 2016. REUTERS/Hannibal Hanschke

Η Handelsblatt αναφέρει ότι ο Gabriel εξέφρασε στην επιστολή του «μεγάλη ανησυχία» γύρω από το πρόγραμμα οικονομικής διάσωσης της Ελλάδας και πρότεινε να ασκήσει η γερμανική Κυβέρνηση έναν «πιο εποικοδομητικό ρόλο». Στο άρθρο που δημοσιεύεται στο αγγλόφωνο φύλλο της Handelsblatt που θα κυκλοφορήσει την Παρασκευή, ο Gabriel φέρεται να αναφέρει ότι το γερμανικό Υπουργελιο Οικονομικών και το Διθενές Οικονομικό Ταμείο ‘φαίνεται να έχουν τόσο διαμετρικά αντίθετες θέσεις ώστε η δυνατότητα να υπάρξει συμφωνία  ‘φαντάζει αυτήν τη στιγμή αδύνατη΄.

‘Μόνο για 3 χρόνια πλεόνασμα 3,5%’

Ο Gabriel, που ακόμη τυπικά είναι ακόμη ηγέτης του γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, πρότεινε να ζητηθεί από την Ελλάδα να επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα 3.5% μόνο για τα επόμενα 3 χρόνια.

Η Handelsblatt αναφέρει ότι ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Wolfgang Schäuble απάντησε στα μέσα Ιανουαρίου, λέγοντας ότι ‘η μείωση των δημοσιονομικών στόχων θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη πίεση για ελάφρυνση του χρέους, στην οποία η Γερμανία είναι αντίθετη.

Schäuble: Δεν πιέζω για Grexit

Πηγές στο γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών τις οποίες επικαλείται η Handelsblatt είπαν ότι ο Schäuble είναι πρόθυμος να περιμένει μέχρι τον Ιούνιο για να επιτευχθεί συμφωνία για τη δεύτερη αξιολόγηση, ‘αφού η Αθήνα μπορεί να περάσει αυτό το διάστημα χωρίς άλλη εκταμίευση’. Οι πηγή προσέθεσε ότι ο Schäuble ‘δεν πιέζει’ για Grexit.

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Mαζί στα μέτρα, χώρια στο χρέος

Η χθεσινή ημέρα έφερε δυο πολύ σημαντικές εξελίξεις στο ζήτημα της διαπραγμάτευσης της Ελλάδας με τους δανειστές.

  1. Οι Θεσμοί εμφανίστηκαν με κοινό μέτωπο στα αιτήματά τους για άμεση λήψη και ψήφιση μέτρων για μετά το 2018
  2. Το ΔΝΤ «διέρρευσε» μια πολύ σκληρή ανάλυση για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους

Οδηγούν σε αδιέξοδο αυτές οι φαινομενικά αντικρουόμενες στάσεις;

Η απάντησή είναι πως όχι. Μάλλον δείχνουν την πορεία των πραγμάτων. Η ανάγνωσή μου για τη κατάσταση, μετά και από μια σειρά συζητήσεων με ανθρώπους που εμπλέκονται στη διαπραγμάτευση, είναι ότι θα αποσυνδεθεί η υπόθεση του κλεισίματος της αξιολόγησης από την τελική απόφαση του ΔΝΤ για συμμετοχή του στο πρόγραμμα.
Σύμφωνα με αυτό το road map, οι Θεσμοί θα παραμείνουν με ενιαίο μέτωπο έναντι της ελληνικής Κυβέρνησης τις επόμενες 3 κρίσιμες εβδομάδες ως προς το πακέτο των μέτρων που θα πρέπει να αποδεχθεί και να νομοθετήσει η ελληνική Κυβέρνηση. Συμφωνία φαίνεται να υπάρχει και ως προς τα ποσά της δημοσιονομικής προσαρμογής που απαιτούνται για να βγει το Μεσοπρόθεσμο με πρωτογενή πλεονάσματα 3,5%.

Το αν θα δεχθεί η Κυβέρνηση να κάνει το δύσκολο συμβιβασμό είναι φυσικά ένα μεγάλο ερώτημα. Το δίλημμα όμως είναι αμείλικτο: αν δεν συμφωνήσετε μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου, τότε ο Ιούλιος και η χρεοκοπία είναι κοντά.

thomsen-velculescu-170126

Και με το ΔΝΤ τι θα γίνει;

Το ενιαίο μέτωπο των Θεσμών για τα μέτρα είναι αυτό που διευκολύνει τις εξελίξεις. Αν η ελληνική Κυβέρνηση συμφωνήσει, τότε και το ΔΝΤ θα συνυπογράψει το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης χωρίς να χρειάζεται ακόμη να πάει η Λαγκάρντ στο ΔΣ του Ταμείου με επίσημη εισήγηση για χρηματοδότηση της Ελλάδας κάτι που αυτήν τη στιγμή είναι σχεδόν αδύνατο λόγω της ιδιαίτερα αρνητικής μελέτης βιωσιμότητας του χρέους και της αδυναμίας έγκρισης άλλων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους πριν -τουλάχιστον- από τις γερμανικές εκλογές.

Με την υπογραφή του ΔΝΤ στο κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης, ο Σόιμπλε μπορεί να αποφύγει να χρειαστεί να πάει σε ψηφοφορία στη Bundestag, καθώς το ΔΝΤ θα «παραμένει στο πρόγραμμα», απλά η επίσημη απόφαση του Ταμείου για συμμετοχή στο πρόγραμμα θα πάει για αργότερα προς τα τέλη του 2017 (ίσως και ακόμη αργότερα, και τελικά ίσως και ποτέ).
Θα πρόκειται δηλαδή μια μίνι επανάληψη της διαδικασίας του Μαΐου του 2016.

Το αποτέλεσμα θα είναι η πλήρης συμμετοχή του ΔΝΤ στα μέτρα και την εφαρμογή τους από την Ελλάδα, χωρίς να λύνεται στο άμεσο μέλλον το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους.

Και με τη συμμετοχή στο QE και την έξοδο στις αγορές τι θα γίνει;

Αν υιοθετηθεί αυτή η φόρμουλα, το QE και η έξοδος στις αγορές πάνε πολύ πίσω.

Γιάννης Κουτσομύτης

Posted in Γνώμη, Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ψήφιση μέτρων για μετά το 2018 απαιτούν οι Θεσμοί για να κλείσει η αξιολόγηση

Την ψήφιση προληπτικών μέτρων για μετά το 2018 απαιτούν οι Θεσμοί για να συμφωνήσουν στο κλείσιμο της αξιολόγησης. Αυτό διεμήνυσαν την Πέμπτη στον Υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο πριν από τη συνεδρίαση του Eurogroup στις Βρυξέλλες.

Ο Thomas Wieser και ο Jeroen Dijsselbloem κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup [26/1/2017]

Ο Thomas Wieser και ο Jeroen Dijsselbloem κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup [26/1/2017]

Ενιαία στάση από τους Θεσμούς

To ενδιαφέρον στοιχείο της συνάντησης του Έλληνα Υπουργού με τους εκπροσώπους των Θεσμών ήταν ότι οι εκπρόσωποι των δανειστών φάνηκαν αυτήν τη φορά ενιαίοι στη στάση τους για προκαταβολική ψήφιση μέτρων που θα περιλαμβάνουν νέες περικοπές στο ασφαλιστικό και μείωση του αφορολόγητου ορίου. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος απέρριψε το αίτημα των Θεσμών με αποτέλεσμα να παραμένει το χάσμα των δυο πλευρών 24 ημέρες πριν από την κρίσιμη επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup στις 20 Φεβρουαρίου.

Το Eurogroup συνεδρίασε για πρώτη φορά στη αίθουσα του νέου κτηρίου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες [26/1/2017, φωτό: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο]

Το Eurogroup συνεδρίασε για πρώτη φορά σε αίθουσα του νέου κτηρίου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες [26/1/2017, φωτό: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο]

Το ανακοινωθέν του Eurogroup για την Ελλάδα

To Εurogroup εξέδωσε μετά τη συνεδρίαση την ακόλουθη ανακοίνωση:

Οι Θεσμοί ενημέρωσαν το Eurogroup για τη δεύτερη αξιολόγηση του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, μετά την αποστολή αξιολόγησης στην Αθήνα το Δεκέμβριο. Το Eurogroup κάλεσε τις ελληνικές αρχές και τους Θεσμούς να επαναλάβουν άμεσα τις διαπραγματεύσεις και να συμφωνήσουν από κοινού όλες οι πλευρές σε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων. Μια τέτοια συμφωνία αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχή ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Οι μεταρρυθμίσεις αφορούν την αγορά εργασίας και προϊόντων στην Ελλάδα, τον ενεργειακό της κλάδο και σε άλλους τομείς. Αναμένεται επίσης μια συμφωνία σχετικά με τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική στην Ελλάδα, δηλαδή από το 2018 και μετά.

Στην ανακοίνωση επίσης αναφέρεται η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για τους όρους εφαρμογής των βραχυπρόθεσμων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

Ισχυρές πιέσεις για συμμετοχή του ΔΝΤ

Ισχυρές υπήρξαν οι πιέσεις προς την ελληνική πλευρά, πριν και κατά τη διάρκεια του Eurogroup, ώστε να αποδεχθεί τους όρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ώστε να υπάρξει συμφωνία το αργότερο μέχρι το Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου. Ευρωπαίος αξιωματούχος άφηνε πάντως ανοικτό το θέμα του πότε το Ταμείο θα αποφασίσει τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, υπονοώντας ότι μπορεί να υπάρξει κλείσιμο της αξιολόγησης με την έγκριση των μέτρων που υποδεικνύει το Ταμείο, να υπάρξει εκταμίευση δόσης για την Ελλάδα και το ζήτημα της συμμετοχής που συνδέεται με την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους να μετατεθεί για αργότερα, ίσως και για μετά τις γερμανικές εκλογές το φθινόπωρο.

Τσακαλώτος: Οι απαιτήσεις του ΔΝΤ «εκφεύγουν κατά πολύ του δημοκρατικού ευρωπαϊκού πλαισίου»

Δηλώσεις έκανε μετά τη λήξη του Eurogroup ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Ττσακαλώτος και κατηγόρησε το ΔΝΤ ότι με τις απαιτήσεις του «εκφεύγει κατά πολύ του δημοκρατικού ευρωπαϊκού πλαισίου και των ηθικών αξιών που εμπνέουν την Ευρώπη».

«Παραμένει ένα ακόμα σημαντικό θέμα, το ΔΝΤ, το οποίο επιθυμεί να νομοθετήσουμε τώρα μέτρα για την περίοδο μετά το πρόγραμμα. Κατά τη γνώμη μας αυτό χρήζει επανεξέτασης εκ μέρους του – ένας από τους λόγους για τους οποίους είναι αναγκαία η επανεξέταση είναι η πολύ καλή δημοσιονομική απόδοση, καθώς κάθε φορά που σημειώνεται υπεραπόδοση, οι πιθανότητες να χρειαστούν μέτρα μειώνονται.

Ο δεύτερος λόγος, όμως, για τον οποίο είναι αναγκαία αυτή η επανεξέταση, είναι ότι εκφεύγει κατά πολύ των αναγκών της δημοκρατικής κουλτούρας της Ευρώπης. Δεν είναι σωστό να ζητείται από μια χώρα σε πρόγραμμα να νομοθετήσει δυο – τρία χρόνια εκ των προτέρων τι θα κάνει το 2019. Πρόκειται για μια δέσμευση που εκφεύγει κατά πολύ του δημοκρατικού ευρωπαϊκού πλαισίου και των ηθικών αξιών που εμπνέουν την Ευρώπη. Θεωρώ λοιπόν ότι θα υπάρξουν πρωτοβουλίες από σήμερα και στο εξής για να γεφυρωθεί το κενό και νομίζω ότι, επειδή όλες οι πλευρές δεσμεύονται για μια γρήγορη λύση, μπορούμε να έχουμε ένα βαθμό εμπιστοσύνης»

To video με τη συνέντευξη Τύπου και τις δηλώσεις του Ευκλείδη Τσακαλώτου:

Posted in Ευρωζώνη και ευρώ, Ελληνική Οικονομία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε